Achtergrond: dit stuk ontstond uit twee posts op LinkedIn, de avond van de speech zelf en de kapstok die eruit voortkwam.
Onlangs gaf ik een speech bij Toastmasters, met als thema Vul je eigen glas. Ik had maar zes minuten. Ik begon niet met een verhaal, maar met een prikkelende vraag waar mensen hun hand voor konden opsteken. Tot mijn verbazing ging bijna elke hand omhoog. Ik stak mijn eigen hand ook op, en stapte toen meteen in mijn moment: 23 mei 2000. De dag ervoor liep mijn glas nog over, maar toen veranderde alles.
Het was de dag dat we hoorden dat mijn vader ongeneeslijk ziek was. Als oudste van een ondernemersgezin voelde ik me geroepen om het bedrijf door te zetten, samen met mijn moeder, tegen alle verwachtingen in. En over wat ik daarna op de harde manier leerde: dat je een leeg glas zelf weer kunt vullen, druppel voor druppel. Ik had een glas in mijn hand, een beeld dat ik liet leeglopen en daarna weer vulde. Het was doodstil in de zaal. En halverwege zag ik iemand huilen.
En daarna gebeurde het mooiste. Mensen kwamen naar me toe, geraakt, en ze begonnen zelf te vertellen. Over hun eigen glas, hun eigen momenten. Er werden handgeschreven kaartjes in mijn handen gedrukt. Dit moet TED worden. Schrijf een boek. Je hebt me echt geraakt. Allemaal cadeautjes op zich.
Toen wist ik het
Het was niet mijn verhaal dat de zaal raakte, het was hun verhaal, dat ze erin herkenden. Want iedereen heeft een glas. En dat is precies waar ik als Chief Story Officer in geloof: storytelling is je sterkste instrument als leider, niet om jezelf groter te maken, maar om mensen iets te geven om zich in te herkennen en ze in beweging te brengen.
De vraag die dit model in gang zette
De dagen erna kreeg ik een paar keer dezelfde vraag: hoe had je je eigenlijk voorbereid? Dat zette me aan het denken. Want public speaking is voor mij geen soft skill, het is een leiderschapskwaliteit. Richting geven, vertrouwen bouwen en mensen meenemen doe je met je verhaal, niet met je sheets. Dus legde ik voor mezelf vast wat een speech laat blijven hangen. En daar rolde mijn allereerste eigen model uit, in vijf letters die niet toevallig mijn eigen titel spellen: STORY.
De Story kapstok in vijf letters
SStart met wow
Verspil je eerste zinnen niet aan bedanken of aan de opmerking dat het fijn is dat je er mag zijn. Open direct in een situatie, met een persoon, een plek en een tijd. Of gooi er eerst een scherpe vraag in die de zaal meteen raakt. En start dan met je verhaal. De eerste dertig seconden bepalen of mensen luisteren.
In mijn eigen speechIk opende niet met bedanken, maar met een prikkelende vraag waar mensen hun hand voor konden opsteken. Tot mijn verbazing ging bijna elke hand omhoog. Ik stak de mijne ook op en vervolgde toen meteen: mijn moment was 23 mei 2000. De dag ervoor liep mijn glas nog over, maar toen veranderde alles. Zo zat de zaal meteen in mijn verhaal, zonder aanloop.
TToehoorder is de held
Jouw publiek is de hoofdpersoon, niet jij. Zorg dat mensen zich herkennen in je verhaal en je boodschap. Eindig bij hen, niet bij jezelf, want je wil iets bij je publiek teweegbrengen. Een verhaal dat alleen over de spreker gaat, blijft bij de spreker.
In mijn eigen speechIk vertelde mijn verhaal, maar wat de zaal raakte was dat mensen hun eigen glas herkenden. Ze kwamen naar me toe over hun eigen momenten. Het was hun verhaal, niet het mijne.
OOefenen
Je voorbereiding bepaalt je impact. En je oefent naast je verhaal vooral je bezorging. Waar pak je rust en stiltes, hoe is je lichaamshouding, hoe varieer je met stemgebruik, en waar zit een grap op het juiste moment. Het gaat om de koekjes, maar de trommel doet er bij een speech ook enorm toe.
In mijn eigen speechDe belangrijkste tip die ik terugkreeg was meer rust in mijn verhaal, zodat de emotie nog beter binnenkomt. Precies dat oefen ik nu, want de bezorging maakt het verschil.
RRode draad
Kies één kernboodschap, niet meerdere. Mensen onthouden maar een fractie van alles wat je zegt. Bouw een begin, een midden en een eind om die ene boodschap heen. Gebruik een goede metafoor. Laat je boodschap een paar keer terugkomen. Zie het als driemaal daags druppelen.
In mijn eigen speechMijn ene kernboodschap was: je glas is halfvol en je kunt het zelf bijvullen, druppel voor druppel. Die liet ik met het glas in mijn hand steeds terugkomen.
YYou, jouw eigen verhaal
Maak het persoonlijk en eerlijk. Deel het moment waarop alles misging en je toch doorging. Kwetsbaar mag, maar met betekenis. Het is geen openbare therapiesessie, dus ga niet voor de oversharing. En eindig met impact.
In mijn eigen speechIk deelde 23 mei 2000, de dag dat we hoorden dat mijn vader ongeneeslijk ziek was. Kwetsbaar, maar met een les erin, geen therapiesessie.
Zo zorgen we samen dat jouw verhaal blijft hangen. En weet: je glas is halfvol, en je kunt het zelf bijvullen.